مقدمه: در روزهای اخیر، بازار ارز با نوسانات بسیاری مواجه شده و قیمت دلار به شدت کاهش یافته است. در این مقاله، به بررسی چهار سناریوی مختلف که ممکن است به عنوان عوامل این کاهش عمل کرده باشند، میپردازیم.
سناریوی اول: اثر همتی اولین و در دسترسترین سناریو، اثر همتی است. برخی معتقدند پس از استیضاح عبدالناصر همتی، رئیس پیشین بانک مرکزی، فعالان بازار دیگر به سقفهای قیمتی دلاری فکر نمیکنند. این سناریو به عنوان یک دلیل کاهش قیمت دلار شناخته شده است. از زمان استیضاح همتی، قیمت دلار نزدیک به پنج هزار تومان کاهش یافته است.
این امر نشان میدهد که فعالان بازار پس از رفتن همتی، دیگر به افزایش قیمتها نمیاندیشند و بازار به سمت تثبیت قیمتی پیش میرود.
سناریوی دوم: جناحبازی دومین سناریو به جناحبازی و تأثیر ذینفعان پس از استیضاح همتی برمیگردد. برخی معتقدند ذینفعان با انجام ارزپاشی در بازار پس از استیضاح، باعث کاهش قیمت دلار شدهاند. این دسته از فعالان بازار بر این باورند که کاهش پنج هزار تومانی قیمت دلار پس از استیضاح نشانگر تأثیر جناحبازیها و ارزپاشیهای ذینفعان است. به عبارت دیگر، این کاهش قیمت به علت دخالتهای سیاسی و اقتصادی پس از استیضاح همتی بوده است.
سناریوی سوم: اخبار مذاکرات سومین سناریو به اخبار مذاکرات مربوط میشود. برخی فعالان بازار معتقدند که خبر میانجیگری پوتین بین ترامپ و جمهوری اسلامی موجب کاهش قیمت دلار شده است. خبر روز سهشنبه بلومبرگ که مدعی شده بود پوتین موافقت کرده بین ترامپ و جمهوری اسلامی میانجیگری کند، تأثیر چشمگیری بر بازار ارز داشت. هرچند این خبر در بازار سهشنبه ارزشگذاری نشد، اما به عنوان یکی از عوامل کاهش قیمت دلار شناخته شده است.
سناریوی چهارم: نقش فرزین چهارمین سناریو به نقش فرزین، رئیس کل جدید بانک مرکزی، اشاره دارد. برخی معاملهگران معتقدند که فرزین همان نقش رئیس کلی که در دولت سیزدهم داشت را حالا بعد از استیضاح همتی ایفا میکند. در این باره، گزارش خبرگزاری تسنیم با تیتر «سناریوی ثبات تقویت شد» نشاندهنده این نظر است که کنترل دستوری قیمت دلار منجر به ثبات نسبی در بازار شده است. با این حال، برخی فعالان بازار معتقدند که معنای ثبات و کنترل دستوری فرق میکند و تا زمانی که در سیاستهای کلان اقتصادی به ثبات نسبی نرسیم، ثبات بازار بیشتر کنترل دستوری است و نمیتواند در میانمدت و بلندمدت حفظ شود.
نتیجهگیری: در مجموع، تحلیلگران معتقدند که بعد از استیضاح همتی، فصل جدیدی از نوسان در بازار ارز آغاز شده است. بحث داغ بازار پیرامون وضعیت متغیرهای کلیدی و پیشبینی قیمت دلار ادامه دارد. برای ثبات بلندمدت بازار ارز، نیاز به سیاستهای کلان اقتصادی پایدار داریم. تحلیلگران پیشبینی میکنند که نوسانات بازار ارز همچنان ادامه خواهد داشت و برای حفظ ثبات نسبی، به سیاستهای اقتصادی جامع و پایدار نیاز داریم.
موضوع داغ بازار: بحث داغ بازار، درز کردن یک نامه از دولت سیزدهم درباره وضعیت متغیرهای کلیدی در انتهای سال ۱۴۰۳ بود که پیشبینی قیمت دلار در آن مورد توجه فعالان بازار بود. با این حال که این نامه در برخی از سایتها مثل انتخاب منتشر شده اما هنوز از دولتمردان دولت سیزدهم رد یا تکذیب نشده است. در این نامه برای پیشبینی قیمت دلار با ادامه وضع موجود، یعنی سیاستهای ارزی و انرژی دو نرخ تخمین زده شده است. نرخ اول با فرض عدم تغییر شرایط بینالمللی است که دلار پیشبینی شده ۹۰ هزار تومان بود. در نرخ دوم با فرض تشدید شرایط تحریمی، دلار تخمین زده شده ۱۰۰ هزار تومان خواهد شد.
کلمات کلیدی: ریزش دلار، کاهش قیمت دلار، بازار ارز، استیضاح همتی، جناحبازی، اخبار مذاکرات، نقش فرزین، ثبات نسبی، سیاستهای اقتصادی، پیشبینی قیمت دلار.